Chụp mạch máu cộng hưởng từ (MRA) – Thông tin chi tiết, đầy đủ nhất

Chụp mạch máu cộng hưởng từ (MRA) là kỹ thuật hình ảnh tiên tiến, không xâm lấn được sử dụng rộng rãi trong chẩn đoán các bệnh lý mạch máu, đặc biệt là mạch máu não. Phương pháp này sử dụng từ trường và sóng radio để tạo ra hình ảnh chi tiết của mạch máu não mà không cần sử dụng tia X hay các chất phóng xạ. Với khả năng tạo hình ảnh 3 chiều độ phân giải cao, MRA đã trở thành công cụ quan trọng trong việc phát hiện sớm và chẩn đoán chính xác các bệnh lý mạch máu não, góp phần nâng cao hiệu quả điều trị và giảm thiểu biến chứng cho người bệnh.

Nguyên lý và đặc điểm của chụp mạch máu cộng hưởng từ

Chụp mạch máu cộng hưởng từ (MRA) là một dạng đặc biệt của chụp cộng hưởng từ (MRI). Phương pháp này sử dụng từ trường và hệ thống máy vi tính để tạo ra những hình ảnh 3 chiều của mạch máu não với độ phóng đại lớn. Qua đó giúp bác sĩ nhìn rõ cấu trúc mạch máu não, đánh giá tình trạng mạch máu não của người bệnh.

MRA hoạt động dựa trên nguyên lý sử dụng một từ trường mạnh kết hợp với sóng radio để tạo ra hình ảnh chi tiết của não và thân não. Máy MRI là một thiết bị hình trụ lớn, chứa nam châm mạnh tạo ra từ trường bao phủ xung quanh. Bên trong máy MRI còn có các cuộn dây radio sẽ phát ra các xung sóng vô tuyến tác động lên các nguyên tử hydro trong cơ thể.

Đặc biệt, MRA là phương pháp không sử dụng tia X, do đó không gây ra những tác động tiêu cực của bức xạ đối với người bệnh. Điều này làm cho MRA trở thành một lựa chọn an toàn cho việc chẩn đoán và theo dõi các bệnh lý mạch máu não.

Hiện nay các máy quét MRI có thể chụp được hình ảnh ở hầu hết mọi mặt phẳng, đặc biệt là đối với ba mặt phẳng, bao gồm: mặt phẳng trục ngang, mặt phẳng dọc và mặt phẳng vành. Máy quét MRI còn sử dụng hơn 250 sắc thái xám để phân biệt những phần khác nhau của mô, nhờ vậy mang lại hình ảnh chất lượng cao và rõ nét.

 Chụp mạch máu cộng hưởng từ (MRA) là một dạng đặc biệt của chụp cộng hưởng từ (MRI)

Chụp mạch máu cộng hưởng từ (MRA) là một dạng đặc biệt của chụp cộng hưởng từ (MRI)

Ưu điểm và ứng dụng của chụp MRA

Ưu điểm nổi bật

Chụp mạch máu cộng hưởng từ (MRA)  có nhiều ưu điểm vượt trội so với các phương pháp chẩn đoán hình ảnh truyền thống:

  • An toàn cao: MRA hoàn toàn không sử dụng bức xạ tia X nên người bệnh không chịu bất kỳ tác động nào từ bức xạ có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe. Điều này cho phép thực hiện nhiều lần chụp để theo dõi tiến triển của bệnh mà không gây hại cho người bệnh.
  • Không xâm lấn: Phương pháp này không đòi hỏi can thiệp xâm lấn vào cơ thể người bệnh, giúp giảm thiểu các biến chứng và nguy cơ liên quan đến thủ thuật.
  • Ít cần sử dụng thuốc tương phản: Đối với một số phương pháp chẩn đoán hình ảnh như chụp CT, chụp DSA, việc sử dụng thuốc cản quang là bắt buộc. Trong khi đó, MRA có thể thực hiện mà không cần thuốc đối quang từ, giúp giảm nguy cơ dị ứng thuốc.
  • Hình ảnh chất lượng cao: MRA tạo ra hình ảnh 3 chiều chi tiết với độ phân giải cao, giúp bác sĩ đánh giá chính xác cấu trúc và tình trạng của mạch máu não.
  • Có thể áp dụng cho phụ nữ mang thai: Do không sử dụng tia X, MRA có thể được thực hiện trên phụ nữ mang thai (sau tam cá nguyệt đầu tiên). Tuy nhiên, cần thông báo cho bác sĩ về tình trạng thai kỳ để có chỉ định phù hợp.

Ứng dụng lâm sàng

Chụp mạch máu cộng hưởng từ (MRA) được ứng dụng rộng rãi trong chẩn đoán và điều trị nhiều bệnh lý liên quan đến mạch máu não:

  • Phát hiện phình mạch máu não: MRA giúp phát hiện và đánh giá các túi phình động mạch não, một tình trạng nguy hiểm có thể dẫn đến xuất huyết não nếu vỡ ra.
  • Đánh giá hẹp hoặc tắc động mạch não: Phương pháp này giúp xác định vị trí và mức độ hẹp, tắc nghẽn của các động mạch cung cấp máu cho não.
  • Chẩn đoán đột quỵ và nguy cơ đột quỵ: MRA giúp phát hiện sớm các dấu hiệu cảnh báo đột quỵ, góp phần trong việc can thiệp kịp thời và giảm thiểu các biến chứng.
  • Đánh giá dị dạng mạch máu não: Phương pháp này giúp phát hiện và theo dõi các dị dạng bẩm sinh hoặc mắc phải của mạch máu não.
  • Hỗ trợ chẩn đoán u não: Thông qua một số điểm bất thường trên kết quả hình ảnh, MRA có thể giúp bác sĩ phát hiện khối u, đặc biệt là sự chèn ép của khối u khiến cho các mạch máu không nằm đúng vị trí so với cấu trúc giải phẫu.

Quy trình thực hiện chụp MRA

Chuẩn bị trước khi chụp

Trước khi thực hiện chụp mạch máu cộng hưởng từ (MRA) , người bệnh cần thực hiện một số bước chuẩn bị:

  • Thông báo thông tin sức khỏe: Người bệnh cần thông báo đầy đủ cho bác sĩ về tình trạng sức khỏe, tiền sử bệnh lý, đặc biệt là những trường hợp chống chỉ định chụp cộng hưởng từ mạch máu não.
  • Loại bỏ vật dụng kim loại: Trước khi chụp MRA, người bệnh cần kiểm tra kỹ lưỡng và tạm thời tháo ra khỏi cơ thể những món trang sức, phụ kiện, thiết bị điện tử, các loại thẻ, dụng cụ lưu trữ.
  • Thay quần áo: Người bệnh cần thay quần áo theo yêu cầu của cơ sở y tế, thường là loại quần áo không có kim loại.

Quá trình chụp

Quá trình chụp MRA diễn ra theo các bước sau:

  • Tiêm thuốc tương phản (nếu cần): Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định tiêm thuốc đối quang từ để nâng cao độ rõ nét, chính xác của kết quả hình ảnh.
  • Định vị người bệnh: Người bệnh được kỹ thuật viên hướng dẫn tư thế nằm và có thể phải thắt dây đai, đặt nút bịt tai hoặc dùng tai nghe để giảm tiếng ồn trong quá trình chụp.
  • Tiến hành chụp: Người bệnh sẽ được đưa vào máy MRI để tiến hành chụp. Thời gian chụp thường kéo dài từ 20 đến 45 phút tùy thuộc vào từng loại thiết bị và trường hợp cụ thể.
  • Hướng dẫn trong quá trình chụp: Trong quá trình chụp, kỹ thuật viên có thể yêu cầu người bệnh giữ yên hoặc nín thở trong thời gian ngắn để đảm bảo chất lượng hình ảnh.

Sau khi chụp

Hầu hết người bệnh sau khi chụp mạch máu cộng hưởng từ (MRA) đều không bị tác động hay gặp phản ứng phụ nào. Do đó, người bệnh có thể tiếp tục sinh hoạt bình thường ngay sau khi chụp. Bác sĩ chẩn đoán hình ảnh sẽ phân tích kết quả chụp và chuyển đến bác sĩ điều trị để có chẩn đoán và phương pháp điều trị phù hợp.

 Quy trình thực hiện chụp MRA mạch máu cũng tương tự các cách chụp khác

Quy trình thực hiện chụp MRA mạch máu cũng tương tự các cách chụp khác

Xem thêm:

Chỉ định và chống chỉ định

Chỉ định chụp MRA

Chụp mạch máu cộng hưởng từ (MRA)thường được chỉ định trong các trường hợp sau:

  • Đau đầu thường xuyên: Đặc biệt là chứng đau đầu gia tăng về cường độ và chu kỳ lặp lại hoặc kèm theo các biểu hiện như: hoa mắt, chóng mặt, nôn, buồn nôn, tê hoặc yếu các chi.
  • Nghi ngờ tắc nghẽn hoặc hẹp mạch máu não: MRA giúp đánh giá quá trình tuần hoàn máu lên não, kịp thời phát hiện các bất thường ở mạch máu não.
  • Đánh giá trước và sau can thiệp mạch: MRA được sử dụng để theo dõi kết quả sau khi điều trị can thiệp mạch máu não, giúp đánh giá hiệu quả của phương pháp điều trị.
  • Tầm soát bệnh ở người có nguy cơ cao: MRA là phương pháp hữu ích để tầm soát bệnh ở người không có triệu chứng nhưng có nguy cơ cao mắc bệnh lý mạch máu não.

Chống chỉ định và trường hợp thận trọng

Không phải ai cũng có thể thực hiện chụp MRA, một số trường hợp chống chỉ định bao gồm:

  • Người có gắn thiết bị y tế kim loại: Người có máy tạo nhịp tim, clip kim loại nội sọ, van tim nhân tạo, stent mạch vành, không thể thực hiện MRA do nguy cơ nhiễu ảnh và ảnh hưởng đến các thiết bị này.
  • Phụ nữ mang thai giai đoạn đầu: Phụ nữ đang mang thai trong 3 tháng đầu của thai kỳ nên thận trọng và chỉ nên chụp MRA khi thực sự cần thiết theo chỉ định của bác sĩ.
  • Người bị hội chứng sợ không gian kín: Những người mắc chứng sợ không gian kín (claustrophobia) có thể cảm thấy khó chịu khi phải nằm trong không gian hẹp của máy MRI.
  • Người có dị ứng với thuốc đối quang từ: Mặc dù ít gặp, nhưng những người có tiền sử dị ứng với thuốc đối quang từ cần thông báo cho bác sĩ trước khi thực hiện MRA có sử dụng thuốc tương phản.

So sánh MRA với các phương pháp chẩn đoán khác

Hiện nay có ba phương pháp chính để chẩn đoán các bệnh lý mạch máu não: chụp cộng hưởng từ mạch não (MRA), chụp cắt lớp vi tính mạch não (CTA) và chụp mạch não số hóa (DSA). Mỗi phương pháp đều có những ưu điểm và hạn chế riêng:

  • So với chụp mạch số hóa xóa nền (DSA): DSA là phương pháp xâm lấn, yêu cầu tiêm thuốc tương phản vào tĩnh mạch để hiển thị mạch máu. Trong khi đó, MRA là phương pháp không xâm lấn và có thể không cần sử dụng thuốc tương phản.
  • So với chụp CT scan mạch não (CTA): CTA sử dụng tia X và bắt buộc phải tiêm thuốc tương phản. MRA không sử dụng tia X, an toàn hơn cho những người cần chụp nhiều lần và có thể thực hiện mà không cần sử dụng thuốc tương phản.
  • Về độ chính xác: MRA được xem là phương pháp an toàn nhất, dễ thực hiện nhất trong số các phương pháp chẩn đoán phình động mạch não, mặc dù trong một số trường hợp, DSA vẫn được xem là tiêu chuẩn vàng về độ chính xác.
  • Về thời gian thực hiện: MRA thường mất nhiều thời gian hơn so với CTA, không thích hợp sử dụng cho trường hợp khẩn cấp cần chẩn đoán nhanh.

Chụp mạch máu cộng hưởng từ (MRA) là một phương pháp chẩn đoán hình ảnh tiên tiến, có độ an toàn cao và hiệu quả trong việc đánh giá các bệnh lý mạch máu não. Với ưu điểm không xâm lấn, không sử dụng bức xạ và có thể thực hiện mà không cần thuốc tương phản, MRA đã trở thành công cụ quan trọng trong chẩn đoán và theo dõi các bệnh lý như phình động mạch não, hẹp mạch máu não, đột quỵ, và dị dạng mạch máu não.

Mặc dù có chi phí chụp mạch máu cộng hưởng từ (MRA) tương đối cao (từ 1.200.000 đến hơn 3.000.000 đồng/lần chụp) và một số hạn chế đối với người có thiết bị kim loại trong cơ thể, MRA vẫn đang được áp dụng rộng rãi tại nhiều cơ sở y tế lớn ở Việt Nam. Sự phát triển của công nghệ và kỹ thuật MRA tiếp tục mở ra những cơ hội mới trong chẩn đoán và điều trị các bệnh lý mạch máu não, góp phần cải thiện chất lượng chăm sóc sức khỏe và nâng cao hiệu quả điều trị cho người bệnh.

 Chi phí chụp mạch máu cộng hưởng từ (MRA) tương đối cao (từ 1.200.000 đến hơn 3.000.000 đồng/lần chụp)

Chi phí chụp mạch máu cộng hưởng từ (MRA) tương đối cao (từ 1.200.000 đến hơn 3.000.000 đồng/lần chụp)

Nếu bạn muốn thực hiện chụp MRI với thời gian linh hoạt, không phải chờ đợi lâu, đảm bảo chất lượng hình ảnh rõ nét với hệ thống máy móc hiện đại, phòng khám của bác sĩ Nguyễn Hữu Tỉnh là một lựa chọn đáng tin cậy.

Hiện nay phòng khám bác sĩ Tỉnh có  2 địa chỉ chính:

  • Hà Nội: 219 Đ. Lê Duẩn, Nguyễn Du, Hai Bà Trưng, Hà Nội
  • Hồ Chí Minh: Bệnh viện 175 – 786 Nguyễn Kiệm, P.3, Q.Gò Vấp, TP. Hồ Chí Minh

Thông tin liên hệ:

Bác sĩ. Nguyễn Đức Tỉnh cùng đội ngũ nhân sự rất vui khi có thể được tư vấn, hỗ trợ bạn về phương pháp chẩn đóan hình ảnh chụp mạch máu cộng hưởng từ (MRA), cũng như các phương pháp chẩn đoán, can thiệp điều trị khác

Picture of BS. Nguyễn Đức Tỉnh - Khoa Chẩn đoán Hình ảnh - Bệnh viện Quân đội 175
BS. Nguyễn Đức Tỉnh - Khoa Chẩn đoán Hình ảnh - Bệnh viện Quân đội 175

Chuyên gia tiên phong trong điều trị u tuyến giáp, u vú, ung thư tuyến giáp bằng RFA