Thông tin chi tiết chụp cộng hưởng từ – Thông tin chi tiết cho bệnh nhân

Nội dung chính

Chụp cộng hưởng từ (MRI) đã trở thành một trong những công cụ chẩn đoán hình ảnh quan trọng nhất trong y học hiện đại, giúp bác sĩ phát hiện và theo dõi nhiều bệnh lý mà không cần can thiệp xâm lấn. Nhưng chụp cộng hưởng từ là gì, nó hoạt động như thế nào, và bạn cần biết gì trước khi thực hiện? Trong bài viết này, chúng tôi sẽ phân tích chi tiết về MRI – từ khái niệm cơ bản, các ứng dụng cụ thể, ưu nhược điểm, đối tượng không phù hợp, đến quy trình, chi phí, và những lưu ý quan trọng.

1. Chụp cộng hưởng từ là gì?

Chụp cộng hưởng từ (Magnetic Resonance Imaging – MRI) là một kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh tiên tiến sử dụng từ trường mạnh, sóng radio, và công nghệ máy tính để tạo ra hình ảnh chi tiết về các cơ quan, mô mềm, và xương trong cơ thể. Không giống như chụp X-quang hay CT scan sử dụng tia X có bức xạ ion hóa, MRI dựa trên nguyên lý cộng hưởng từ hạt nhân, đặc biệt là nguyên tửứng dụng của chụp cộng hưởng từ hydro – thành phần có nhiều trong nước và mô cơ thể.

Cụ thể, khi bệnh nhân nằm trong máy MRI, từ trường mạnh sẽ làm các nguyên tử hydro trong cơ thể sắp xếp theo một hướng nhất định. Sau đó, sóng radio được phát ra để kích thích các nguyên tử này, và khi sóng ngừng, chúng phát ra tín hiệu được máy ghi nhận và chuyển thành hình ảnh 2D hoặc 3D với độ phân giải cao. Phương pháp này đặc biệt hữu ích trong việc phát hiện các tổn thương nhỏ, bất thường ở mô mềm, và những bệnh lý phức tạp mà các kỹ thuật khác như X-quang hay siêu âm khó thực hiện. MRI thường được chỉ định khi cần hình ảnh rõ nét để chẩn đoán chính xác hoặc lập kế hoạch điều trị.

Chụp cộng hưởng từ (Magnetic Resonance Imaging - MRI) là một kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh tiên tiến sử dụng từ trường mạnh

Chụp cộng hưởng từ là một kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh tiên tiến sử dụng từ trường mạnh

2. Ứứng dụng của chụp cộng hưởng từ

Chụp cộng hưởng từ được ứng dụng rộng rãi trong y học để chẩn đoán, theo dõi, và đánh giá hiệu quả điều trị của nhiều bệnh lý. Dưới đây là các lĩnh vực chính mà MRI phát huy tối đa hiệu quả:

2.1. Thần Kinh

  • Chụp MRI não: Đây là công cụ hàng đầu để phát hiện các bệnh lý thần kinh như đột quỵ (do thiếu máu cục bộ hoặc xuất huyết não), u não (lành tính hoặc ác tính), viêm màng não, và các bệnh thoái hóa thần kinh như bệnh Parkinson hoặc bệnh Alzheimer. MRI não còn giúp quan sát các mạch máu nhỏ, tổn thương dây thần kinh sọ, và các bất thường bẩm sinh mà X-quang không thể thấy rõ.
  • Chụp MRI cột sống: Được sử dụng để đánh giá thoát vị đĩa đệm, thoái hóa cột sống, chấn thương tủy sống, hoặc các vấn đề như u tủy, hẹp ống sống. Phương pháp này cho hình ảnh chi tiết của đĩa đệm, dây thần kinh cột sống, và mô xung quanh, hỗ trợ bác sĩ quyết định có cần phẫu thuật hay không.

2.2. Tim Mạch

  • Chẩn đoán chức năng tim: MRI tim (Cardiac MRI) đánh giá chức năng tim, tình trạng van tim, và phát hiện bệnh lý động mạch vành như hẹp mạch hoặc tắc nghẽn. Nó đo chính xác thể tích máu bơm ra từ tim và phát hiện tổn thương cơ tim sau nhồi máu.
  • Dị tật và bệnh lý: Phát hiện dị tật tim bẩm sinh (lỗ thông liên nhĩ, liên thất), suy tim, hoặc bệnh cơ tim phì đại. MRI còn hỗ trợ theo dõi các bệnh nhân có nguy cơ đột quỵ, nhờ khả năng quan sát chi tiết mạch máu não và tim mà không cần can thiệp xâm lấn.

2.3. Các Cơ Quan Khác

  • Gan và thận: Phát hiện u gan, xơ gan, ung thư gan, suy thận, sỏi thận, hoặc các bất thường như nang thận. MRI cung cấp hình ảnh rõ nét về cấu trúc và chức năng của các cơ quan này, hỗ trợ lập kế hoạch điều trị hoặc phẫu thuật.
  • Phổi: Dù ít phổ biến hơn CT scan, MRI vẫn hỗ trợ chẩn đoán ung thư phổi, bệnh phổi kẽ, hoặc các tổn thương mô phổi mà X-quang không phát hiện được, đặc biệt khi kết hợp thuốc tương phản.
  • Hệ tiêu hóa: Kiểm tra ruột, dạ dày, đại tràng để phát hiện polyp, khối u, hoặc viêm loét. MRI hữu ích trong các trường hợp nội soi không thể tiếp cận hoặc cần hình ảnh toàn diện hơn.
  • Cơ xương khớp: Chẩn đoán viêm khớp, tổn thương dây chằng, rách sụn, thoái hóa khớp, hoặc các vấn đề như trật khớp, thoát vị cơ. Đây là phương pháp lý tưởng để đánh giá mô mềm và cấu trúc xương mà X-quang khó thấy rõ.

MRI được ứng dụng trong nhiều hoạt động khám chứa bệnh khác nhau

MRI được ứng dụng trong nhiều hoạt động khám chứa bệnh khác nhau

3. Ưu – Nhược điểm khi chụp cộng hưởng từ MRI

Chụp MRI mang lại nhiều lợi ích vượt trội so với các phương pháp chẩn đoán hình ảnh khác, nhưng cũng có một số hạn chế nhất định. Dưới đây là những ưu và nhược điểm quan trọng cần biết.

3.1. Ưu Điểm

  • Không sử dụng tia X, an toàn cho người bệnh: Không giống như X-quang hay CT scan, MRI không tạo ra bức xạ ion hóa, giúp bảo vệ sức khỏe lâu dài. Điều này đặc biệt có lợi cho trẻ em, phụ nữ mang thai (sau 3 tháng đầu) và những người cần chụp nhiều lần để theo dõi bệnh.
  • Hình ảnh sắc nét, độ phân giải cao: MRI cho hình ảnh chi tiết, đặc biệt với mô mềm như não, cơ, nội tạng, giúp bác sĩ phát hiện tổn thương nhỏ mà các phương pháp khác như siêu âm hay X-quang có thể bỏ sót.
  • Khả năng khảo sát đa dạng: Chỉ với một lần chụp, MRI có thể đánh giá nhiều cơ quan như não, tim, gan, khớp, giúp bác sĩ chẩn đoán chính xác mà không cần thực hiện nhiều phương pháp khác nhau.
  • Không gây đau đớn, không xâm lấn: Quy trình chụp MRI không yêu cầu rạch da, chọc dò hay gây mê, giúp bệnh nhân cảm thấy thoải mái hơn và giảm nguy cơ nhiễm trùng.

3.2. Nhược Điểm

  • Thời gian chụp lâu: MRI có thể mất từ 15-60 phút, lâu hơn đáng kể so với CT scan hoặc X-quang. Trong thời gian này, bệnh nhân cần nằm yên hoàn toàn, điều này có thể gây khó chịu cho trẻ nhỏ, người lớn tuổi hoặc người bị đau mãn tính.
  • Chi phí cao hơn so với các phương pháp khác: So với X-quang (100.000 – 300.000 VNĐ) hay CT scan (1.000.000 – 2.000.000 VNĐ), chi phí chụp MRI dao động từ vài triệu đến hơn 10 triệu đồng, tùy thuộc vào khu vực chụp và có sử dụng thuốc tương phản hay không. Nếu không có bảo hiểm y tế hỗ trợ, mức giá này có thể là trở ngại với nhiều bệnh nhân.
  • Không phù hợp với người có thiết bị kim loại trong cơ thể: Vì MRI sử dụng từ trường mạnh, bệnh nhân có máy trợ tim, ốc tai điện tử, mảnh kim loại (đạn, dị vật kim loại trong mắt,…) có thể gặp nguy hiểm và không được phép chụp.
  • Tiếng ồn lớn gây khó chịu: Máy MRI phát ra âm thanh gõ liên tục, giống tiếng búa gõ. Dù có thể sử dụng tai nghe để giảm tiếng ồn, nhưng với người nhạy cảm với âm thanh, điều này vẫn có thể gây lo lắng hoặc khó chịu.

Chụp MRI mang lại nhiều lợi ích vượt trội so với các phương pháp chẩn đoán hình ảnh khác,

Chụp MRI mang lại nhiều lợi ích vượt trội so với các phương pháp chẩn đoán hình ảnh khác,

4. Những ai không chụp được MRI?

Mặc dù chụp cộng hưởng từ (MRI) là phương pháp chẩn đoán an toàn và không xâm lấn, nhưng không phải ai cũng phù hợp với kỹ thuật này. Những đối tượng sau đây thường không được chỉ định chụp MRI hoặc cần có sự cân nhắc đặc biệt:

  • Người có thiết bị kim loại trong cơ thể: Các thiết bị như máy trợ tim, ốc tai điện tử, máy khử rung tim, hoặc clip mạch máu não có thể bị ảnh hưởng bởi từ trường mạnh, gây nguy hiểm.
  • Người có dị vật kim loại: Nếu bệnh nhân có mảnh kim loại trong cơ thể (như đạn, mảnh vỡ kim loại trong mắt) mà chưa được kiểm tra kỹ lưỡng, từ trường của MRI có thể làm di chuyển hoặc nóng lên, gây tổn thương mô.
  • Phụ nữ mang thai 3 tháng đầu: Dù chưa có bằng chứng chắc chắn về ảnh hưởng của MRI đến thai nhi, nhưng trong 3 tháng đầu, các bác sĩ thường hạn chế chỉ định để đảm bảo an toàn tối đa cho thai nhi.
  • Người mắc chứng sợ không gian hẹp (claustrophobia): Bệnh nhân sợ không gian kín có thể cảm thấy lo lắng, hoảng sợ khi nằm trong khoang chụp hẹp của máy MRI. Trong trường hợp này, bác sĩ có thể chỉ định thuốc an thần hoặc áp dụng phương pháp MRI mở.
  • Bệnh nhân không thể nằm yên: Trẻ nhỏ, người bị rối loạn thần kinh hoặc bệnh nhân đau đớn nhiều có thể gặp khó khăn trong việc giữ yên cơ thể trong suốt quá trình chụp, ảnh hưởng đến chất lượng hình ảnh.

5. Máy móc cần thiết cho chụp cộng hưởng từ

Hệ thống chụp cộng hưởng từ bao gồm nhiều thiết bị hiện đại, trong đó quan trọng nhất là:

  • Máy chụp cộng hưởng từ (MRI Scanner): Đây là thiết bị chính với một ống nam châm lớn tạo ra từ trường mạnh, giúp thu hình ảnh chi tiết của cơ thể. Các dòng máy phổ biến có từ lực từ 0.3 Tesla đến 3.0 Tesla, trong đó máy 1.5 Tesla và 3.0 Tesla thường được sử dụng trong y tế để cho hình ảnh sắc nét hơn.
  • Bộ xử lý hình ảnh: Hệ thống máy tính chuyên dụng giúp phân tích và tái tạo hình ảnh MRI thành dạng 2D, 3D, hỗ trợ bác sĩ trong việc chẩn đoán.
  • Bàn chụp di động: Bệnh nhân nằm trên bàn này để di chuyển vào trong máy MRI. Bàn chụp cần ổn định, có khả năng chịu tải tốt và di chuyển nhẹ nhàng để tránh làm bệnh nhân khó chịu.
  • Thiết bị kiểm soát sinh tồn: Một số bệnh viện trang bị thêm máy đo nhịp tim, huyết áp để theo dõi tình trạng bệnh nhân, đặc biệt với người có bệnh lý nền hoặc chụp MRI có tiêm thuốc tương phản.
  • Hệ thống tai nghe hoặc nút bấm hỗ trợ: Tai nghe giúp giảm tiếng ồn lớn từ máy, còn nút bấm khẩn cấp giúp bệnh nhân báo cho kỹ thuật viên nếu có vấn đề trong quá trình chụp.

MRI cần hệ thống máy móc tiên tiến để thực hiện 

MRI cần hệ thống máy móc tiên tiến để thực hiện 

6. Quy trình chụp MRI

Chụp cộng hưởng từ (MRI) là một kỹ thuật hình ảnh hiện đại, giúp bác sĩ chẩn đoán chính xác nhiều bệnh lý mà không gây đau đớn hay xâm lấn. Để đảm bảo quá trình chụp diễn ra suôn sẻ và đạt kết quả tốt nhất, bệnh nhân cần tuân thủ các bước sau:

6.1. Trước Khi Chụp

Trước khi bước vào quá trình chụp MRI, bệnh nhân cần chuẩn bị kỹ lưỡng để tránh ảnh hưởng đến chất lượng hình ảnh:

  • Loại bỏ vật dụng kim loại: Bệnh nhân cần tháo bỏ tất cả trang sức, đồng hồ, kẹp tóc, thẻ từ hoặc bất kỳ vật dụng kim loại nào trên cơ thể, vì từ trường mạnh của MRI có thể làm nhiễu hình ảnh.
  • Nhịn ăn trong một số trường hợp: Nếu chụp MRI có sử dụng thuốc tương phản, bệnh nhân có thể cần nhịn ăn từ 4-6 tiếng trước khi chụp để hạn chế tác dụng phụ.
  • Thông báo cho bác sĩ: Nếu bệnh nhân đang mang thai, có tiền sử dị ứng thuốc, bệnh nền như suy thận, bệnh tim hoặc có cấy ghép thiết bị y tế (máy trợ tim, ốc tai điện tử…), cần thông báo trước để bác sĩ tư vấn phương án phù hợp.

6.2. Trong Lúc Chụp

Khi bước vào phòng chụp, bệnh nhân sẽ được hướng dẫn cụ thể để đảm bảo quá trình chụp diễn ra thuận lợi:

  • Tư thế nằm yên: Bệnh nhân sẽ nằm trên bàn chụp MRI, bàn này sẽ di chuyển từ từ vào khoang chụp của máy. Việc giữ cơ thể bất động trong suốt quá trình chụp rất quan trọng để có hình ảnh rõ nét.
  • Tiếng ồn lớn: Máy MRI khi hoạt động phát ra tiếng ồn lớn, giống như tiếng gõ mạnh. Để giảm bớt khó chịu, bệnh nhân có thể được cung cấp tai nghe hoặc nút bịt tai.
  • Cảm giác khi tiêm thuốc tương phản: Nếu cần sử dụng thuốc tương phản, bệnh nhân có thể cảm thấy hơi nóng nhẹ lan tỏa trong cơ thể trong vài giây, nhưng đây là hiện tượng bình thường và sẽ biến mất nhanh chóng.

6.3. Sau Khi Chụp

Sau khi hoàn thành chụp MRI, bệnh nhân không cần quá lo lắng vì hầu hết có thể quay lại sinh hoạt bình thường:

  • Không cần thời gian hồi phục: Nếu không sử dụng thuốc tương phản, bệnh nhân có thể rời bệnh viện ngay sau khi chụp.
  • Uống nhiều nước: Với những trường hợp sử dụng thuốc tương phản, việc uống nhiều nước sẽ giúp cơ thể đào thải thuốc nhanh hơn.
  • Nhận kết quả và tư vấn: Bác sĩ sẽ đọc kết quả MRI và đưa ra đánh giá, sau đó tư vấn cho bệnh nhân về hướng điều trị hoặc các xét nghiệm bổ sung nếu cần thiết.

Quy trình chụp MRI tuy mất nhiều thời gian hơn so với các phương pháp chẩn đoán hình ảnh khác như X-quang hay CT scan, nhưng nhờ ưu điểm vượt trội về độ chính xác và an toàn, đây vẫn là lựa chọn hàng đầu trong nhiều trường hợp y khoa.

Chụp cộng hưởng từ (MRI) là một kỹ thuật hình ảnh hiện đại

Chụp cộng hưởng từ mri là gì – Đây  là một kỹ thuật hình ảnh hiện đại

7. Chi phí chụp cộng hưởng từ bao nhiêu?

Giá chụp MRI phụ thuộc từ nhiều yếu tố khác nhau. Dưới đây là các yếu tố ảnh hưởng đến giá chụp  cộng hưởng từ MRI

1 – Yếu tố ảnh hưởng đến chi phí chụp MRI

  • Vị trí cần chụp: MRI não, cột sống, khớp gối, bụng, tim mạch… có mức giá khác nhau.
  • Có tiêm thuốc tương phản hay không: Trường hợp cần tiêm thuốc để làm rõ hình ảnh sẽ có chi phí cao hơn.
  • Loại máy MRI: Máy 1.5 Tesla và 3.0 Tesla có giá khác nhau, máy càng hiện đại thì chi phí càng cao.
  • Cơ sở y tế: Bệnh viện công thường có giá rẻ hơn bệnh viện tư hoặc phòng khám quốc tế.
  • Hỗ trợ bảo hiểm y tế (BHYT): Nếu có BHYT và thực hiện tại bệnh viện công có liên kết bảo hiểm, bệnh nhân có thể được hỗ trợ một phần chi phí.

2 – Bảng giá tham khảo

Giá chụp cộng hưởng từ hạt nhân phụ thuộc vào loại thuốc bạn chụp, vị trí chụp và địa chỉ chụp. Dưới đây là khoảng giá chi tiết

  • MRI không tiêm thuốc tương phản: 1.500.000 – 3.000.000 VNĐ
  • MRI có tiêm thuốc tương phản: 2.500.000 – 5.000.000 VNĐ
  • MRI toàn thân: 6.000.000 – 15.000.000 VNĐ
  • MRI tại bệnh viện công (có BHYT): Có thể giảm từ 30-50% so với giá niêm yết

Xem thêm: Chụp Cộng Hưởng Từ Giá Bao Nhiêu? Cập Nhật Chi Phí Mới Nhất

8. Những lưu ý khi chụp cộng hưởng từ?

Chụp MRI scan là một kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh hiện đại, nhưng để quá trình diễn ra suôn sẻ và đạt kết quả tốt nhất, bệnh nhân cần lưu ý những điều sau:

  • Khai báo đầy đủ: Báo bác sĩ về thai kỳ, thiết bị kim loại trong người, hoặc chứng sợ không gian kín để được hỗ trợ phù hợp.
  • Chuẩn bị trước: Nhịn ăn 4-6 tiếng nếu chụp bụng/chậu hoặc dùng thuốc tương phản. Tránh mang trang sức, mặc quần áo rộng rãi.
  • Trong lúc chụp: Giữ yên cơ thể, thư giãn, và báo ngay nếu cảm thấy khó chịu qua nút bấm khẩn cấp.
  • Sau chụp: Uống nhiều nước để thải thuốc tương phản (nếu có), theo dõi cơ thể 24 giờ để phát hiện phản ứng bất thường (ngứa, phát ban).
  • Đặt lịch sớm: Liên hệ trước qua hotline hoặc website để tránh chờ đợi, đặc biệt tại bệnh viện công đông bệnh nhân.

Chụp cộng hưởng từ (MRI) là phương pháp chẩn đoán hình ảnh tối ưu, mang lại hình ảnh sắc nét mà không gây hại bằng bức xạ, từ thần kinh, tim mạch đến cơ xương khớp. Dù có chi phí cao và một số hạn chế, MRI vẫn là lựa chọn hàng đầu để phát hiện sớm bệnh lý. Hiểu rõ quy trình, chi phí, và các lưu ý trên sẽ giúp bạn tự tin hơn khi thực hiện.

Nếu bạn có bất cứ thắc mắc nào về dịch vụ chụp cộng hưởng từ MRI bạn có thể liên hệ với BS. Nguyễn Đức Tỉnh đang công tác tại Khoa Chẩn đoán Hình ảnh – Bệnh viện Quân đội 175,  một chuyển gia trong lĩnh vực chẩn đoán và  điều trị u tuyến giáp, u vú, ung thư tuyến giáp bằng phương pháp RFA.

Hiện nay, phòng khám của bác sĩ Nguyễn Đức Tỉnh hợp tác và hoạt động tại hai địa chỉ chính:

  • TP. HCM: Bệnh viện Quân đội 175 – 786 Nguyễn Kiệm, Phường 3, Gò Vấp.
  • Hà Nội: Bệnh viện Hồng Phát – 219 Lê Duẩn, Nguyễn Du, Hai Bà Trưng.

Thông tin liên hệ:

Picture of BS. Nguyễn Đức Tỉnh - Khoa Chẩn đoán Hình ảnh - Bệnh viện Quân đội 175
BS. Nguyễn Đức Tỉnh - Khoa Chẩn đoán Hình ảnh - Bệnh viện Quân đội 175

Chuyên gia tiên phong trong điều trị u tuyến giáp, u vú, ung thư tuyến giáp bằng RFA