Contents
- Tìm hiểu phương pháp mổ tuyến giáp bằng dao siêu âm là gì?
- Ưu điểm của mổ tuyến giáp bằng dao siêu âm
- Quy trình mổ tuyến giáp bằng dao siêu âm diễn ra như thế nào?
- Biến chứng có thể gặp khi mổ tuyến giáp bằng dao siêu âm
- Các Bệnh Lý Tuyến Giáp Thích Hợp Điều Trị Bằng Dao Siêu Âm
- Ung Thư Tuyến Giáp
- Bướu Cổ
- Cường Giáp
- Nhân Tuyến Giáp
- Chăm sóc sau khi mổ tuyến giáp bằng dao siêu âm
- Chăm Sóc Vết Mổ
- Quản Lý Đau Và Sưng
- Chế Độ Ăn Uống Và Dinh Dưỡng
- Hoạt Động Và Nghỉ Ngơi
- Theo Dõi Sức Khỏe Và Thuốc Men
Phẫu thuật tuyến giáp là một can thiệp ngoại khoa phổ biến để điều trị các bệnh lý như ung thư tuyến giáp, bướu giáp nhân, cường giáp… Cùng với sự phát triển của y học, nhiều kỹ thuật và công cụ tiên tiến đã được áp dụng nhằm nâng cao hiệu quả và sự an toàn cho người bệnh. Trong đó, Mổ Tuyến Giáp Bằng Dao Siêu âm (sử dụng các dụng cụ như Harmonic Scalpel) nổi lên như một giải pháp hiện đại với nhiều ưu điểm đáng kể so với phương pháp truyền thống. Bài viết này sẽ cung cấp thông tin chi tiết về kỹ thuật này.
Tìm hiểu phương pháp mổ tuyến giáp bằng dao siêu âm là gì?
Mổ tuyến giáp bằng dao siêu âm là một kỹ thuật phẫu thuật sử dụng năng lượng sóng siêu âm tần số cao để thực hiện việc cắt và cầm máu các mô trong quá trình phẫu thuật tuyến giáp.
-
Cơ chế hoạt động: Dao siêu âm (ví dụ: Harmonic Scalpel) hoạt động dựa trên nguyên lý chuyển đổi năng lượng điện thành năng lượng cơ học (rung động) ở tần số rất cao (khoảng 55.500 lần/giây). Lưỡi dao rung động với biên độ nhỏ sẽ tạo ra ma sát giữa các mô, làm biến tính protein và tạo thành một mối hàn (coagulum) bịt kín các mạch máu nhỏ và vừa (thường dưới 5mm) ngay tại vị trí cắt. Đồng thời, tác động cơ học của lưỡi dao rung cũng giúp tách và cắt mô một cách chính xác.
-
Sự khác biệt chính: Khác với dao điện (electrocautery) sử dụng dòng điện để đốt và cầm máu (gây tổn thương nhiệt lan tỏa rộng hơn), dao siêu âm tạo nhiệt lượng thấp hơn và tập trung tại vị trí tác động, giúp giảm thiểu tổn thương cho các mô lành xung quanh.
Ưu điểm của mổ tuyến giáp bằng dao siêu âm
Việc áp dụng dao siêu âm trong phẫu thuật tuyến giáp mang lại nhiều lợi ích đáng kể cho cả phẫu thuật viên và người bệnh:
- Giảm Mất Máu: Đây là ưu điểm nổi bật nhất. Dao siêu âm cắt và cầm máu đồng thời, hiệu quả với các mạch máu nhỏ và vừa, giúp giảm đáng kể lượng máu mất trong quá trình phẫu thuật, giữ cho phẫu trường sạch sẽ, rõ ràng. Điều này đặc biệt quan trọng trong phẫu thuật tuyến giáp, một vùng có nhiều mạch máu.
- Giảm Tổn Thương Mô Lành: Do tạo ra nhiệt lượng thấp hơn và ít lan tỏa hơn so với dao điện, dao siêu âm giúp giảm thiểu tổn thương nhiệt cho các cấu trúc quan trọng và nhạy cảm xung quanh tuyến giáp như dây thần kinh thanh quản quặt ngược (kiểm soát giọng nói) và các tuyến cận giáp (điều hòa canxi máu).
- Giảm Nguy Cơ Biến Chứng: Việc kiểm soát chảy máu tốt hơn và giảm tổn thương mô giúp giảm nguy cơ hình thành khối máu tụ (hematoma) sau mổ, giảm nguy cơ tổn thương thần kinh và tuyến cận giáp – những biến chứng thường gặp và gây ảnh hưởng lớn đến chất lượng sống của bệnh nhân.
- Rút Ngắn Thời Gian Phẫu Thuật: Khả năng cắt và cầm máu đồng thời giúp tiết kiệm thời gian so với việc phải thực hiện riêng lẻ từng thao tác bằng các dụng cụ khác nhau (kẹp, cắt, buộc chỉ, đốt điện).
- Giảm Đau Sau Mổ: Ít tổn thương mô hơn thường đồng nghĩa với việc bệnh nhân cảm thấy ít đau hơn sau phẫu thuật.
- Phục Hồi Nhanh Hơn: Nhờ các ưu điểm trên (ít mất máu, ít đau, ít biến chứng), người bệnh thường có thời gian nằm viện ngắn hơn và quá trình phục hồi sau mổ diễn ra nhanh chóng hơn.
- Không Dẫn Truyền Điện Qua Người Bệnh: Dao siêu âm không sử dụng dòng điện chạy qua cơ thể bệnh nhân, loại bỏ các nguy cơ liên quan đến điện giật hoặc bỏng tại vị trí tấm điện cực trung tính (điều có thể xảy ra với dao điện).
Mổ tuyến giáp bằng dao siêu âm ít xâm lấn hơn phương pháp truyền thống
Quy trình mổ tuyến giáp bằng dao siêu âm diễn ra như thế nào?
Quy trình mổ tuyến giáp sử dụng dao siêu âm về cơ bản tương tự như phẫu thuật tuyến giáp thông thường (mổ mở hoặc nội soi), điểm khác biệt chính nằm ở dụng cụ được sử dụng để cắt và cầm máu. Các bước chính bao gồm:
-
Chuẩn bị: Bệnh nhân được thăm khám, làm các xét nghiệm cần thiết và được gây mê toàn thân. Bệnh nhân được đặt ở tư thế phù hợp (thường là nằm ngửa, cổ ưỡn).
-
Rạch da: Bác sĩ thực hiện đường rạch da ở cổ (đối với mổ mở) hoặc tạo các cổng vào nhỏ (đối với mổ nội soi). Kích thước và vị trí đường mổ phụ thuộc vào phương pháp phẫu thuật và tình trạng bệnh lý.
-
Bóc tách và tiếp cận tuyến giáp: Bác sĩ sử dụng các dụng cụ phẫu thuật, bao gồm dao siêu âm, để bóc tách các lớp cơ, mô liên kết, bộc lộ tuyến giáp.
-
Cắt và cầm máu bằng dao siêu âm: Đây là bước then chốt. Bác sĩ sử dụng dao siêu âm để:
-
Kẹp, cắt và cầm máu các mạch máu nuôi tuyến giáp (động mạch, tĩnh mạch giáp trên, giữa, dưới).
-
Tách tuyến giáp ra khỏi các cấu trúc xung quanh như khí quản, thực quản, và đặc biệt là dây thần kinh thanh quản quặt ngược và tuyến cận giáp một cách cẩn thận.
-
Cắt bỏ một phần (cắt thùy, cắt eo) hoặc toàn bộ tuyến giáp tùy theo chỉ định.
-
-
Kiểm tra cầm máu và các cấu trúc quan trọng: Sau khi cắt bỏ tuyến giáp, bác sĩ kiểm tra kỹ lưỡng xem có chảy máu không, đảm bảo dây thần kinh và tuyến cận giáp (nếu được bảo tồn) không bị tổn thương. Có thể đặt dẫn lưu nếu cần thiết.
-
Đóng vết mổ: Bác sĩ đóng các lớp cơ và da theo giải phẫu bằng chỉ khâu (thường là chỉ tự tiêu hoặc chỉ thẩm mỹ).
-
Chăm sóc sau mổ: Bệnh nhân được chuyển đến phòng hồi tỉnh để theo dõi và sau đó về phòng bệnh để tiếp tục chăm sóc, theo dõi các dấu hiệu biến chứng và phục hồi.
Biến chứng có thể gặp khi mổ tuyến giáp bằng dao siêu âm
Mặc dù dao siêu âm giúp giảm thiểu nguy cơ, nhưng mổ tuyến giáp vẫn là một phẫu thuật và tiềm ẩn các biến chứng chung của phẫu thuật vùng cổ. Các biến chứng có thể gặp bao gồm:
- Chảy máu sau mổ (Hematoma): Mặc dù dao siêu âm cầm máu tốt, chảy máu vẫn có thể xảy ra từ các mạch máu lớn hơn hoặc do rối loạn đông máu. Khối máu tụ lớn ở cổ có thể gây chèn ép đường thở, là một cấp cứu ngoại khoa. Nguy cơ này được giảm thiểu nhờ dao siêu âm.
- Tổn thương dây thần kinh thanh quản quặt ngược: Gây khàn tiếng, thay đổi giọng nói, khó thở (nếu tổn thương cả hai bên). Dao siêu âm với khả năng cắt chính xác và ít tỏa nhiệt giúp giảm nguy cơ này, nhưng không loại bỏ hoàn toàn.
- Tổn thương hoặc cắt bỏ nhầm tuyến cận giáp: Gây hạ canxi máu sau mổ, biểu hiện bằng tê bì chân tay, môi, co cứng cơ (chuột rút). Bệnh nhân có thể cần bổ sung canxi và vitamin D lâu dài. Dao siêu âm cũng giúp bảo tồn các tuyến này tốt hơn.
- Nhiễm trùng vết mổ: Như bất kỳ phẫu thuật nào khác.
- Khó nuốt: Thường là tạm thời do phù nề sau mổ.
- Sẹo mổ: Kích thước và tính thẩm mỹ của sẹo phụ thuộc vào kỹ thuật mổ (mở hay nội soi) và cơ địa của bệnh nhân.
- Các biến chứng liên quan đến gây mê.
- Suy giáp: Nếu cắt bỏ toàn bộ tuyến giáp, bệnh nhân cần dùng hormone tuyến giáp thay thế suốt đời.
Mổ tuyến giáp bằng dao siêu âm có thể gây rmột số biến chứng nhỏ
Các Bệnh Lý Tuyến Giáp Thích Hợp Điều Trị Bằng Dao Siêu Âm
Mổ tuyến giáp bằng dao siêu âm có thể được áp dụng để điều trị nhiều bệnh lý tuyến giáp khác nhau.
Ung Thư Tuyến Giáp
Trong trường hợp ung thư tuyến giáp, phẫu thuật là phương pháp điều trị chính. Dao siêu âm giúp phẫu thuật viên loại bỏ khối u ung thư một cách chính xác, giảm thiểu tổn thương cho các mô xung quanh và giảm nguy cơ tái phát.
Bướu Cổ
Bướu cổ lớn có thể gây khó thở, khó nuốt và ảnh hưởng đến thẩm mỹ. Mổ tuyến giáp bằng dao siêu âm giúp loại bỏ bướu cổ một cách an toàn và hiệu quả, cải thiện chất lượng cuộc sống của bệnh nhân.
Cường Giáp
Trong một số trường hợp cường giáp, phẫu thuật có thể được chỉ định nếu các phương pháp điều trị khác không hiệu quả hoặc không phù hợp. Dao siêu âm giúp phẫu thuật viên loại bỏ một phần tuyến giáp, giảm sản xuất hormone và kiểm soát các triệu chứng cường giáp.
Nhân Tuyến Giáp
Nhân tuyến giáp là những khối u nhỏ phát triển trong tuyến giáp. Hầu hết các nhân tuyến giáp là lành tính, nhưng một số có thể là ung thư hoặc gây ra các triệu chứng khó chịu. Mổ tuyến giáp bằng dao siêu âm có thể được sử dụng để loại bỏ các nhân tuyến giáp đáng ngờ hoặc gây ra các triệu chứng.
Chăm sóc sau khi mổ tuyến giáp bằng dao siêu âm
Dưới đây là các bước chi tiết để chăm sóc sau phẫu thuật:
Chăm Sóc Vết Mổ
- Giữ sạch và khô: Vết mổ thường nằm ở vùng cổ, ngay dưới cằm hoặc gần xương đòn. Bạn cần giữ vết mổ sạch sẽ, tránh nước hoặc chất bẩn tiếp xúc trong 48-72 giờ đầu sau mổ. Sau đó, có thể nhẹ nhàng vệ sinh bằng nước muối sinh lý hoặc nước sạch theo hướng dẫn của bác sĩ.
- Theo dõi dấu hiệu nhiễm trùng: Kiểm tra vết mổ hàng ngày để phát hiện đỏ, sưng, đau tăng, hoặc có mủ. Nếu thấy bất thường, hãy liên hệ ngay với bác sĩ.
- Tránh tác động mạnh: Không chạm, gãi, hoặc đè lên vết mổ. Tránh các hoạt động khiến cổ bị căng, như cúi đầu quá mức hoặc mang vác nặng trong 2-4 tuần đầu.
- Sử dụng băng gạc: Nếu bác sĩ kê đơn băng gạc hoặc keo y tế, hãy thay băng đúng cách và đúng lịch. Không tự ý tháo băng nếu chưa được phép.
Quản Lý Đau Và Sưng
- Dùng thuốc theo chỉ định: Bác sĩ có thể kê thuốc giảm đau như paracetamol hoặc thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs). Tránh tự ý tăng liều hoặc dùng thuốc không kê đơn.
- Chườm lạnh: Trong 48 giờ đầu, chườm đá hoặc khăn lạnh lên vùng cổ (qua lớp vải mỏng) để giảm sưng và đau. Sau 48 giờ, chuyển sang chườm ấm nếu cần.
- Nghỉ ngơi: Nằm nghỉ ngơi nhiều trong 3-5 ngày đầu, giữ đầu và cổ ở tư thế thoải mái, tránh xoay mạnh.
Chế Độ Ăn Uống Và Dinh Dưỡng
- Ăn nhẹ và dễ tiêu: Trong tuần đầu, ưu tiên các món ăn mềm như cháo, súp, hoặc sinh tố để giảm áp lực lên cổ họng. Tránh thức ăn cay, nóng, hoặc cứng, vì chúng có thể gây khó nuốt hoặc kích ứng.
- Bổ sung iốt và canxi: Nếu tuyến giáp bị cắt bỏ hoàn toàn, bạn cần bổ sung iốt và canxi theo chỉ định của bác sĩ để duy trì cân bằng hormone và sức khỏe xương. Các thực phẩm giàu iốt như hải sản, muối iốt, và rau xanh là lựa chọn tốt.
- Uống đủ nước: Duy trì uống 1,5-2 lít nước mỗi ngày để hỗ trợ quá trình lành vết thương và tránh táo bón.
- Tránh rượu bia và chất kích thích: Rượu, bia, cà phê, và thuốc lá có thể làm chậm quá trình phục hồi và tăng nguy cơ biến chứng.
Hoạt Động Và Nghỉ Ngơi
- Tránh vận động mạnh: Trong 2-4 tuần đầu, hạn chế tập thể dục, nâng vật nặng, hoặc các hoạt động gây căng cổ như yoga hoặc bơi lội. Có thể đi bộ nhẹ nhàng sau 1 tuần để cải thiện tuần hoàn.
- Ngủ đủ giấc: Ngủ 7-8 giờ mỗi đêm, giữ gối thấp để giảm áp lực lên cổ. Tránh nằm sấp hoặc nằm nghiêng quá mức.
- Trở lại công việc: Thông thường, bạn có thể trở lại công việc nhẹ nhàng sau 1-2 tuần, nhưng cần tránh công việc nặng hoặc căng thẳng trong ít nhất 4 tuần.
Theo Dõi Sức Khỏe Và Thuốc Men
- Uống thuốc hormone thay thế (nếu cần): Nếu tuyến giáp bị cắt bỏ hoàn toàn, bác sĩ sẽ kê thuốc levothyroxine (T4) để thay thế hormone tuyến giáp. Uống đúng liều và giờ, thường vào buổi sáng khi bụng đói.
- Kiểm tra định kỳ: Đi tái khám theo lịch hẹn (thường sau 1 tuần, 1 tháng, và 6 tháng) để kiểm tra chức năng hormone, mức canxi máu, và tình trạng vết mổ.
Chăm sóc sau khi mổ tuyến giáp bằng dao siêu âm
Nếu bạn có bất kỳ câu hỏi nào về mổ tuyến giáp bằng dao siêu âm hoặc các dịch vụ khác của chúng tôi, đừng ngần ngại liên hệ với Bác sĩ Nguyễn Đức Tỉnh để được tư vấn miễn phí. Bên cạnh việc khám và chẩn đoán bệnh lý tuyến giáp, Phòng Khám Bác sĩ Nguyễn Hữu Tỉnh còn cung cấp các phương pháp điều trị hiệu quả, áp dụng các kỹ thuật tiên tiến và hiện đại hàng đầu trên thế giới.
Một trong những kỹ thuật nổi bật là đốt sóng cao tần (RFA), được sử dụng hiệu quả trong điều trị các bệnh lý tuyến giáp lành tính. Kỹ thuật này mang lại nhiều lợi ích vượt trội cho người bệnh, bao gồm: xâm lấn tối thiểu, điều trị triệt để, không gây biến chứng, thời gian thực hiện nhanh chóng, giúp người bệnh phục hồi sức khỏe nhanh hơn và đảm bảo tính thẩm mỹ. Những ưu điểm này đã chứng minh rõ rệt sự vượt trội của đốt sóng cao tần so với các phương pháp điều trị truyền thống.
Thông tin liên hệ:
- TP. HCM: Bệnh viện Quân đội 175 – 786 Nguyễn Kiệm, Phường 3, Gò Vấp.
- Email: [email protected]
- Hotline/Zalo: 0976 958 582
ChúPhương pháp mổ tuyến giáp bằng dao siêu âm là một tiến bộ quan trọng trong lĩnh vực phẫu thuật nội tiết, mang lại hiệu quả cao, an toàn, và ít xâm lấn. Nếu bạn cần thêm thông tin hoặc muốn tìm hiểu về địa chỉ thực hiện, hãy liên hệ với Bac sĩ Nguyễn Đức Tỉnh qua Hotline: 0976 958 582 hoặc Zalo để được tư vấn và hỗ trợ sớm nhất.