Contents
- 1. Siêu Âm Tuyến Giáp: Công Cụ Chẩn Đoán Ung Thư
- 2. Hình Ảnh Ung Thư Tuyến Giáp Trên Siêu Âm: Dấu Hiệu Cần Lưu Ý
- 4. Phân Loại TIRADS: Tiêu Chuẩn Đánh Giá Nguy Cơ Ung Thư Tuyến Giáp Trên Siêu Âm
- 5. Ưu Điểm Và Hạn Chế Của Siêu Âm Trong Chẩn Đoán Ung Thư Tuyến Giáp
- 6. Quy Trình Siêu Âm Tuyến Giáp
- 7. Các Phương Pháp Chẩn Đoán Ung Thư Tuyến Giáp Khác
- 8. Các Loại Ung Thư Tuyến Giáp Thường Gặp
Ung Thư Tuyến Giáp Trên Siêu âm đóng vai trò quan trọng trong phát hiện sớm, đặc biệt tại nguyenductinh.com, nơi chúng tôi kết hợp chẩn đoán hình ảnh tiên tiến với đội ngũ chuyên gia hàng đầu. Tìm hiểu về cách siêu âm giúp phân biệt các dấu hiệu nghi ngờ và hỗ trợ chẩn đoán xác định ung thư tuyến giáp. Các phương pháp chẩn đoán hình ảnh tuyến giáp khác và điều trị ung thư tuyến giáp hiệu quả sẽ được đề cập chi tiết.
1. Siêu Âm Tuyến Giáp: Công Cụ Chẩn Đoán Ung Thư
Siêu âm tuyến giáp là kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh không xâm lấn, sử dụng sóng âm tần số cao để tạo ra hình ảnh về cấu trúc và hình thái của tuyến giáp. Phương pháp này có vai trò quan trọng trong việc phát hiện và đánh giá các bất thường tại tuyến giáp, bao gồm cả ung thư. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng siêu âm không thể thay thế cho các xét nghiệm chuyên sâu hơn như sinh thiết để xác định chính xác bản chất của khối u.
Vai trò của siêu âm tuyến giáp trong chẩn đoán ung thư:
- Phát hiện các nốt tuyến giáp: Siêu âm có thể phát hiện các nốt nhỏ mà khám lâm sàng khó phát hiện.
- Đánh giá đặc điểm nốt: Siêu âm giúp xác định kích thước, hình dạng, cấu trúc (đặc, hỗn hợp, nang), bờ viền, và sự tăng sinh mạch máu của nốt.
- Định hướng sinh thiết: Siêu âm hướng dẫn bác sĩ lấy mẫu tế bào từ nốt nghi ngờ để làm xét nghiệm tế bào học, giúp chẩn đoán xác định ung thư.
- Đánh giá hạch cổ: Siêu âm giúp phát hiện các hạch cổ bất thường, dấu hiệu gợi ý ung thư di căn.
- Theo dõi sau điều trị: Siêu âm được sử dụng để theo dõi sự phát triển của các nốt tuyến giáp và tái phát ung thư sau điều trị.
2. Hình Ảnh Ung Thư Tuyến Giáp Trên Siêu Âm: Dấu Hiệu Cần Lưu Ý
Mặc dù siêu âm không thể khẳng định chắc chắn ung thư, nhưng một số đặc điểm hình ảnh siêu âm tuyến giáp sau đây có thể gợi ý khả năng ác tính cao, cần được đánh giá thêm bằng các xét nghiệm khác:
- Giảm âm: Nốt có màu tối hơn so với nhu mô tuyến giáp xung quanh.
- Bờ không đều, xâm lấn: Bờ nốt không rõ ràng, có hình ảnh xâm lấn ra ngoài tuyến giáp.
- Hình dạng không đều: Nốt có chiều cao lớn hơn chiều rộng trên mặt cắt ngang (trục trước sau > trục ngang).
- Vi vôi hóa: Các chấm vôi nhỏ li ti trong nốt.
- Tăng sinh mạch máu: Mạch máu tập trung nhiều trong nốt.
- Hạch cổ bất thường: Hạch to, tròn, mất cấu trúc rốn hạch.
Bảng tóm tắt các dấu hiệu ung thư tuyến giáp trên siêu âm:
Đặc điểm trên siêu âm | Mô tả |
---|---|
Độ hồi âm | Giảm âm (hypoechoic) so với nhu mô tuyến giáp |
Bờ viền | Không đều, xâm lấn |
Hình dạng | Không đều, trục trước sau lớn hơn trục ngang |
Vôi hóa | Vi vôi hóa (microcalcifications) |
Mạch máu | Tăng sinh mạch máu trong nốt |
Hạch cổ | Hạch to, tròn, mất cấu trúc rốn hạch |
Hình Ảnh Ung Thư Tuyến Giáp Trên Siêu Âm
4. Phân Loại TIRADS: Tiêu Chuẩn Đánh Giá Nguy Cơ Ung Thư Tuyến Giáp Trên Siêu Âm
Để chuẩn hóa việc đánh giá nguy cơ ung thư tuyến giáp trên siêu âm, hệ thống phân loại TIRADS (Thyroid Imaging Reporting and Data System) đã được phát triển. TIRADS giúp bác sĩ phân loại các nốt tuyến giáp dựa trên các đặc điểm hình ảnh và ước tính nguy cơ ác tính của chúng. Từ đó, bác sĩ có thể đưa ra quyết định về việc có cần sinh thiết hay không.
Các mức độ TIRADS và nguy cơ ung thư:
- TIRADS 1: Tuyến giáp bình thường, không có nốt. Nguy cơ ung thư rất thấp (<1%).
- TIRADS 2: Nốt lành tính (ví dụ: nang đơn thuần). Nguy cơ ung thư rất thấp (<1%).
- TIRADS 3: Nốt có khả năng lành tính cao. Nguy cơ ung thư thấp (1-5%).
- TIRADS 4: Nốt nghi ngờ. Nguy cơ ung thư trung bình (5-85%).
- 4A: Nguy cơ thấp (5-10%)
- 4B: Nguy cơ trung bình (10-50%)
- 4C: Nguy cơ cao (50-85%)
- TIRADS 5: Nốt rất nghi ngờ. Nguy cơ ung thư cao (85-95%).
- TIRADS 6: Đã được xác định là ung thư bằng sinh thiết.
Quyết định sinh thiết dựa trên TIRADS:
Phân loại TIRADS | Kích thước nốt (mm) cần sinh thiết |
---|---|
TIRADS 1 | Không cần sinh thiết |
TIRADS 2 | Không cần sinh thiết |
TIRADS 3 | ≥ 25 mm |
TIRADS 4A | ≥ 15 mm |
TIRADS 4B | ≥ 10 mm |
TIRADS 4C | ≥ 10 mm |
TIRADS 5 | ≥ 5 mm |
TIRADS 6 | Đã xác định ung thư |
Để chuẩn hóa việc đánh giá nguy cơ ung thư tuyến giáp trên siêu âm
5. Ưu Điểm Và Hạn Chế Của Siêu Âm Trong Chẩn Đoán Ung Thư Tuyến Giáp
Ưu điểm:
- Không xâm lấn: Không gây đau đớn, không cần tiêm thuốc.
- An toàn: Không sử dụng tia xạ, an toàn cho phụ nữ có thai và trẻ em.
- Thực hiện nhanh chóng: Thời gian siêu âm ngắn, chỉ khoảng 15-30 phút.
- Chi phí thấp: So với các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh khác như CT hay MRI, siêu âm có chi phí thấp hơn.
- Khả năng tiếp cận cao: Dễ dàng thực hiện tại nhiều cơ sở y tế.
Hạn chế:
- Phụ thuộc vào người thực hiện: Kết quả siêu âm phụ thuộc vào kinh nghiệm và trình độ của bác sĩ.
- Khó đánh giá các nốt nằm sâu: Các nốt nằm sâu trong tuyến giáp hoặc sau xương ức có thể khó quan sát.
- Không thể phân biệt lành tính và ác tính hoàn toàn: Cần kết hợp với các xét nghiệm khác để chẩn đoán xác định.
- Độ nhạy hạn chế trong việc phát hiện di căn xa: Siêu âm chủ yếu đánh giá hạch cổ, khó phát hiện di căn ở các cơ quan khác.
Xem thêm:
- Siêu Âm Tuyến Giáp Bao Nhiêu Tiền? Bảng Giá Cập Nhật 2024
- Siêu Âm Tuyến Giáp Như Thế Nào? Quy Trình A-Z
6. Quy Trình Siêu Âm Tuyến Giáp
Quy trình siêu âm tuyến giáp được thực hiện bởi đội ngũ bác sĩ chuyên khoa chẩn đoán hình ảnh giàu kinh nghiệm, sử dụng máy móc hiện đại, đảm bảo kết quả chính xác và tin cậy.
Các bước thực hiện siêu âm tuyến giáp:
- Chuẩn bị:
- Bệnh nhân nằm ngửa, cổ hơi ngửa ra sau để bộc lộ rõ vùng tuyến giáp.
- Bác sĩ bôi một lớp gel mỏng lên vùng cổ để tăng khả năng tiếp xúc giữa đầu dò siêu âm và da.
- Tiến hành siêu âm:
- Bác sĩ di chuyển đầu dò siêu âm nhẹ nhàng trên vùng cổ để khảo sát toàn bộ tuyến giáp và các cấu trúc lân cận.
- Hình ảnh tuyến giáp sẽ hiển thị trên màn hình máy tính.
- Bác sĩ sẽ đo kích thước, đánh giá hình dạng, cấu trúc, bờ viền, độ hồi âm, và sự tăng sinh mạch máu của các nốt (nếu có).
- Bác sĩ cũng sẽ khảo sát các hạch cổ để phát hiện các hạch bất thường.
- Kết thúc siêu âm:
- Bác sĩ lau sạch gel trên cổ bệnh nhân.
- Bác sĩ đưa ra kết luận ban đầu về tình trạng tuyến giáp và tư vấn cho bệnh nhân về các bước tiếp theo (nếu cần).
- Kết quả siêu âm sẽ được in ra và trả cho bệnh nhân.
Quy trình siêu âm tuyến giáp đơn giản
7. Các Phương Pháp Chẩn Đoán Ung Thư Tuyến Giáp Khác
Ngoài siêu âm, có nhiều phương pháp chẩn đoán khác được sử dụng để chẩn đoán ung thư tuyến giáp, bao gồm:
- Chọc hút tế bào bằng kim nhỏ (FNA): Đây là xét nghiệm quan trọng nhất để chẩn đoán xác định ung thư tuyến giáp. Bác sĩ sẽ dùng một kim nhỏ chọc vào nốt tuyến giáp để lấy mẫu tế bào, sau đó gửi đi làm xét nghiệm tế bào học.
- Sinh thiết: Trong một số trường hợp, nếu kết quả FNA không rõ ràng, bác sĩ có thể chỉ định sinh thiết tuyến giáp để lấy một mẫu mô lớn hơn từ nốt tuyến giáp.
- Xét nghiệm máu: Xét nghiệm máu có thể giúp đánh giá chức năng tuyến giáp và phát hiện các chất chỉ điểm ung thư (tumor markers) như calcitonin (trong ung thư tuyến giáp thể tủy).
- Chụp CT hoặc MRI: Các phương pháp này có thể được sử dụng để đánh giá kích thước và sự xâm lấn của ung thư, cũng như phát hiện di căn xa.
- Xạ hình tuyến giáp: Sử dụng chất phóng xạ để đánh giá chức năng và hình thái của tuyến giáp.
So sánh các phương pháp chẩn đoán ung thư tuyến giáp:
Phương pháp | Ưu điểm | Hạn chế |
---|---|---|
Siêu âm | Không xâm lấn, an toàn, chi phí thấp, dễ thực hiện | Không thể chẩn đoán xác định, phụ thuộc vào người thực hiện |
FNA | Chẩn đoán xác định, ít xâm lấn | Có thể cho kết quả không xác định, cần thực hiện lại |
Sinh thiết | Cung cấp nhiều thông tin hơn FNA | Xâm lấn hơn FNA, có thể gây biến chứng |
Xét nghiệm máu | Đánh giá chức năng tuyến giáp, phát hiện chất chỉ điểm ung thư | Không chẩn đoán xác định, độ đặc hiệu hạn chế |
Chụp CT/MRI | Đánh giá kích thước, sự xâm lấn, di căn | Chi phí cao, sử dụng tia xạ (CT), có thể gây dị ứng thuốc cản quang (CT/MRI) |
Xạ hình tuyến giáp | Đánh giá chức năng và hình thái tuyến giáp | Sử dụng chất phóng xạ, độ phân giải không cao |
Ngoài siêu âm, có nhiều phương pháp khác được sử dụng để chẩn đoán ung thư tuyến giáp
8. Các Loại Ung Thư Tuyến Giáp Thường Gặp
Ung thư tuyến giáp được chia thành nhiều loại khác nhau, trong đó phổ biến nhất là ung thư tuyến giáp biệt hóa (bao gồm ung thư nhú và ung thư nang). Các loại ung thư tuyến giáp khác ít gặp hơn bao gồm ung thư tủy, ung thư không biệt hóa, và u lympho tuyến giáp.
- Ung thư tuyến giáp thể nhú: Đây là loại ung thư tuyến giáp phổ biến nhất, chiếm khoảng 80-85% các trường hợp. Ung thư nhú thường phát triển chậm và có tiên lượng tốt.
- Ung thư tuyến giáp thể nang: Chiếm khoảng 10-15% các trường hợp ung thư tuyến giáp. Ung thư nang có xu hướng di căn theo đường máu nhiều hơn ung thư nhú.
- Ung thư tuyến giáp thể tủy: Chiếm khoảng 1-2% các trường hợp ung thư tuyến giáp. Ung thư tủy có nguồn gốc từ tế bào C của tuyến giáp và có thể liên quan đến các hội chứng di truyền.
- Ung thư tuyến giáp không biệt hóa (anaplastic): Đây là loại ung thư tuyến giáp hiếm gặp nhưng rất ác tính, phát triển nhanh và khó điều trị.
- U lympho tuyến giáp: Là một loại ung thư hệ bạch huyết hiếm gặp, xảy ra ở tuyến giáp.
Bảng thống kê các loại ung thư tuyến giáp:
Loại ung thư | Tỷ lệ (%) | Đặc điểm |
---|---|---|
Ung thư tuyến giáp thể nhú | 80-85 | Phổ biến nhất, phát triển chậm, tiên lượng tốt |
Ung thư tuyến giáp thể nang | 10-15 | Di căn theo đường máu nhiều hơn ung thư nhú |
Ung thư tuyến giáp thể tủy | 1-2 | Nguồn gốc từ tế bào C, có thể liên quan đến di truyền |
Ung thư tuyến giáp không biệt hóa | <1 | Hiếm gặp, ác tính, phát triển nhanh, khó điều trị |
U lympho tuyến giáp | Hiếm gặp | Ung thư hệ bạch huyết xảy ra ở tuyến giáp |
Siêu âm tuyến giáp hiện đã trở thành công cụ quan trọng và phổ biến trong việc chẩn đoán và theo dõi các bệnh lý tuyến giáp. Tuy nhiên, kết quả siêu âm chính xác không chỉ phụ thuộc vào thiết bị mà còn yêu cầu bác sĩ có trình độ và kinh nghiệm cao trong việc thực hiện và đánh giá hình ảnh. Vì vậy, để đảm bảo kết quả chẩn đoán chính xác, người bệnh nên lựa chọn các bệnh viện uy tín, nơi có đội ngũ bác sĩ chuyên môn vững vàng.
Một trong những địa chỉ uy tín được nhiều người tin tưởng lựa chọn là Hệ thống Phòng Khám Bác sĩ Nguyễn Đức Tỉnh, với Bác sĩ Nguyễn Đức Tỉnh là bác sĩ chính. Bác sĩ Tỉnh hiện đang công tác tại Khoa Chẩn đoán Hình ảnh – Bệnh viện Quân đội 175 và là chuyên gia tiên phong trong điều trị u tuyến giáp, u vú, và ung thư tuyến giáp bằng phương pháp RFA.
Nếu bạn có bất kỳ lo lắng nào về tuyến giáp, hãy liên hệ với chúng tôi để được tư vấn và thăm khám:
-
TP. HCM: Bệnh viện Quân đội 175 – 786 Nguyễn Kiệm, Phường 3, Gò Vấp.
-
Email: [email protected]
-
Hotline/Zalo: 0976 958 582
Trên đây là những thông tin cần biết về việc phát hiện ung thư tuyến giáp trên siêu âm. Mong rằng bạn đọc phần nào đã hiểu hơn về phương pháp sàng lọc ung thư tuyến giáp phổ biến này.